آموزش کشاورزی

کود کامل چیست؟ کودهای NPK، ان پی کی

کود کامل چیست

کود کامل نوعی مواد مغذی گیاهی است که شامل هر سه عنصر درشت مغذی اولیه نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) است. این مواد مغذی برای رشد و نمو گیاه ضروری هستند و معمولاً به شکل کود برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز گیاهان استفاده می شوند.

نیتروژن برای رشد شاخ و برگ مهم است و باعث تولید کلروفیل می شود که به گیاهان در فتوسنتز کمک می کند. فسفر برای رشد ریشه ضروری است و به گیاهان در تولید گل، میوه و دانه کمک می کند. پتاسیم برای عملکرد مناسب آنزیم های گیاهی ضروری است و به مقاومت گیاهان در برابر بیماری ها کمک می کند.

بهترین کود کامل

کودها موادی هستند که می توانند جامد یا مایع باشند و حاوی یک یا چند ماده غذایی گیاهی هستند. آنها را می توان روی خاک یا مستقیماً روی گیاه برای حفظ یا افزایش باروری جهت تولید محصولات با کیفیت خوب اعمال کرد. آنها مکمل مواد مغذی طبیعی موجود در خاک هستند و همچنین مواد مغذی اضافی را که برای انواع خاصی از محصولات مورد نیاز است، فراهم می کنند.

مزیت مشخص کودهای کامل این است که می توان آنها را بر اساس نوع محصول و خاک فرموله کرد. بهترین کود کامل دارای نسبت برابری از عناصر است مانند کود 20-20-20 که حاوی 20 درصد نیتروژن، فسفر و پتاسیم می باشد.

 

تفاوت کود کامل با کودهای ناقص

اگر کودی که انتخاب می کنید دارای هر سه ماده مغذی اصلی باشد، یک کود کامل محسوب می شود. از سوی دیگر، اگر محصولی تنها یکی از آن مواد مغذی اصلی را تامین کند، کود ناقص محسوب می شود. نمونه ای از کود ناقص 0-20-20 است که فسفر و پتاسیم دارد اما نیتروژن ندارد.

اگرچه ممکن است فکر کنید استفاده از کود کامل در هر قسمت از باغتان منطقی است، اما همیشه اینطور نیست. برخی از خاک ها در حال حاضر دارای یک یا دو مورد از این مواد مغذی ضروری هستند و استفاده از کود ناقص در این زمینه مناسب است.

کود N.P.K  نقش مهمی در تضمین سلامت و بهره وری گیاهان شما دارد. این کود مواد مغذی ضروری مورد نیاز برای سلامت و رشد بهینه گیاه، فتوسنتز، رشد ریشه، تولید مثل و مقاومت در برابر استرس را فراهم می کند.

 

کود کامل چیست؟

 

اجزا تشکیل دهنده کود کامل

کود کامل یا NPK  مخفف نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) است. اینها سه ماده مغذی ضروری هستند که گیاهان برای رشد و نمو سالم به آنها نیاز دارند. نیتروژن (N) مسئول رشد برگ و ساقه است. این ترکیب یک جزء حیاتی از پروتئین ها، آنزیم ها و کلروفیل است که برای فتوسنتز ضروری هستند. فسفر (P) در فرآیندهای مختلفی در گیاهان از جمله انتقال انرژی، رشد ریشه و گلدهی نقش دارد.

پتاسیم (K) به سلامت کلی گیاه کمک می کند و در فرآیندهای فیزیولوژیکی مختلف نقش دارد. پتاسیم به تنظیم جذب و احتباس آب کمک می کند، رشد ریشه را افزایش می دهد، مقاومت در برابر بیماری ها را بهبود می بخشد و حرکت قندها و مواد مغذی را در گیاه تقویت می کند.

نسبت N.P.K که اغلب بر روی بسته بندی کود ذکر شده است نشان دهنده مقدار نسبی این سه ماده غذایی در کود است. به عنوان مثال، یک کود با NPK 10-10-10 حاوی 10 درصد نیتروژن، 10 درصد فسفر و 10 درصد پتاسیم است. نسبت خاص مورد نیاز برای رشد مطلوب گیاه به نوع گیاه، مرحله رشد آن و نیازهای غذایی خاص خاکی که در آن رشد می کند بستگی دارد.

 

مزایای استفاده از کود کامل

مهمترین مزیت استفاده از کود کامل تامین مواد مغذی مورد نیاز گیاهان در مراحل مختلف رشد است. سایر مزایا در ادامه ذکر شده است.

 

1. در دسترس بودن مواد مغذی

گیاهان برای رشد و نمو خود به مقدار کافی نیتروژن، فسفر و پتاسیم نیاز دارند. خاک ممکن است به طور طبیعی حاوی مقادیر کافی از این مواد مغذی نباشد، به ویژه در سیستم های کشاورزی فشرده یا در خاک هایی که به دلیل کشت مکرر تخلیه شده اند. افزودن کودهای N.P.K تضمین می کند که گیاهان به این مواد مغذی ضروری دسترسی دارند، که می تواند رشد، بهره وری و سلامت کلی آنها را افزایش دهد.

 

2. اصلاح نواقص خاک

خاک های مختلف ممکن است دارای عدم تعادل یا کمبود برخی مواد مغذی باشند. کودهای N.P.K یک رویکرد هدفمند برای رفع کمبودهای خاص در محتوای مواد مغذی خاک ارائه می کنند.

 

3. ترویج رشد و عملکرد گیاه

نیتروژن، فسفر و پتاسیم عناصر کلیدی در فرآیندهای متابولیکی مختلف در گیاهان هستند. نیتروژن از رشد برگ و ساقه حمایت می کند، فسفر به رشد و گلدهی ریشه کمک می کند و پتاسیم به سلامت کلی گیاه کمک می کند. کودهای N.P.K با تأمین این مواد مغذی در مقادیر مناسب، رشد گیاه را تحریک می کنند، عملکرد محصول را افزایش می دهند و کیفیت میوه ها، گل ها یا شاخ و برگ را بهبود می بخشند.

 

4. مدیریت حاصلخیزی خاک

تولید مداوم محصولات زراعی می تواند مواد مغذی خاک را در طول زمان کاهش دهد و منجر به کاهش حاصلخیزی شود. با پر کردن مواد مغذی خاک از طریق کوددهی، حاصلخیزی خاک را می توان حفظ یا بهبود بخشید و اطمینان حاصل کرد که خاک برای فعالیت های کشاورزی پایدار مولد باقی می ماند.

 

5. برآورده کردن الزامات خاص محصول

گیاهان مختلف نیازهای غذایی متفاوتی دارند. برخی از محصولات ممکن است نیاز به نیتروژن بیشتری داشته باشند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به فسفر یا پتاسیم بیشتری نیاز داشته باشند. با افزودن کودهای N.P.K، کشاورزان و باغداران می توانند مواد مغذی را با نیازهای خاص گیاهانی که در حال رشد هستند تنظیم کنند و رشد و بهره وری آنها را افزایش دهند.

 

مزایای استفاده از کود کامل چیست؟

 

اگر از کود کامل استفاده نکنید چه اتفاقی می افتد؟

فقدان یک کود N.P.K با کیفیت خوب می تواند مشکلاتی را برای سلامت گیاه و محصول ایجاد کند مانند:

  • کمبود مواد مغذی
  • کاهش عملکرد و کیفیت محصول
  • سلامت ضعیف گیاه و حساسیت به بیماری ها
  • تخریب خاک و عدم تعادل مواد مغذی

برای جلوگیری از این پیامدهای منفی، حفظ حاصلخیزی مناسب خاک از طریق افزودن کودهای N.P.K، مواد آلی و سایر اصلاحات خاک در صورت نیاز ضروری است. این کار تضمین می کند که گیاهان مواد مغذی لازم را برای رشد مطلوب دریافت می کنند.

 

اهمیت استفاده از کود کامل

استفاده از کود مناسب برای گیاهان و محصولات در فصل برداشت روی خاک یا برگ های گیاهان تمام مواد مغذی مورد نیاز برای رشد و شکوفایی را در اختیار آنها قرار خواهد داد.

  • بهبود سلامت خاک و ساختار
  • رشد بیشتر برگ و ریشه
  • 15-25٪ افزایش بازدهی
  • افزایش مقاومت گیاه در برابر شرایط آب و هوایی نامطلوب
  • محافظت و افزایش مقاومت گیاه در برابر آفات و بیماری ها
  • افزایش توانایی جذب آب و مواد مغذی
  • افزایش ماده خشک
  • تولید گل و میوه بیشتر
  • بهبود طعم و رنگ محصولات
  • به طور کلی گیاهان سالم تر و قوی تر

 

اعداد کود کامل به چه معناست؟

NPK را به عنوان یک نسبت روی کیسه کودهای کامل خواهید دید. اعداد همیشه به یک ترتیب هستند. عدد اول نیتروژن، دومی فسفر و سومی پتاسیم است. برچسبی با 15-5-10 به شما می گوید که کود حاوی 10 درصد نیتروژن، 5 درصد فسفر و 15 درصد پتاسیم است. بسته به نیازهای رشد گیاه، فصل رشد و خاک، ممکن است به نسبت متفاوتی از مواد مغذی NPK نیاز داشته باشید. آزمایش خاک برای شناسایی مواد مغذی خاک مناسب است.

به عنوان مثال، اگر گیاهان گلدار دارید، ممکن است بخواهید میزان پتاسیم بیشتری در این نسبت داشته باشید. برای باغ سبزیجات، از محتوای نیتروژن بالاتر می توانید بهتره ببرید زیرا برای رشد برگ عالی است.

تعیین مقدار لازم کود NPK بدون آزمایش خاک می تواند سخت باشد. زیرا استفاده بیش از حد یا خیلی کم می تواند بر کیفیت پوشش گیاهی شما تأثیر منفی بگذارد. در حالی که احتمالاً توصیه‌ های تقریبی در مورد نسبت NPK و حجم پخش کود شنیده اید، ولی برخی از آنها می‌ توانند به جای بهبود به گیاهان شما آسیب بزنند.

 

بهترین کود کامل

 

روش انتخاب کود کامل

اگر خاک شما فاقد مواد مغذی مهم باشد، ممکن است تلاش شما برای پرورش یک گیاه سرسبز یا گل های زیبا بدون نتیجه باشد. انتخاب کود مناسب کلید تامین نیازهای گیاهان شما است. با این حال، صرفا خرید یک کیسه کود آلی و پخش آن در باغ طبق دستورالعمل ممکن است کمکی نکند. برای رسیدن به اهداف خود باید محصول مناسب را انتخاب کنید.

 

۱. آزمایش خاک

با انجام آزمایش خاک می توان یک ایده کلی از محتوای NPK خاک خود به دست آورد. برای این منظور نمونه هایی را از مناطق مختلف باغ خود جمع آوری کنید تا ترکیبی نماینده ایجاد کنید. کیت آزمایش خاک را می توانید به صورت آنلاین یا از نزدیکترین فروشگاه  محصولات کشاورزی خریداری کنید. دستورالعمل های روی برچسب کود را برای آزمایش خاک دنبال کنید.

از طرف دیگر، می توانید یک آزمایش خاک حرفه ای را در آزمایشگاه محلی انجام دهید. نتایج این آزمایش بسیار دقیق تر خواهد بود و اطلاعات ارزشمندی در مورد نوع کود مورد نیاز ارائه می دهد.

 

۲. گیاهان خود را ارزیابی کنید

با شناسایی انواع گیاهانی که در باغ خود دارید شروع کنید. آنها را به گیاهان گلدار، سبزیجات یا گروه های دیگر دسته بندی کنید. سپس، در مورد نیازهای غذایی خاص هر گروه گیاهی تحقیق کنید. گیاهان گلدار ممکن است به سطوح فسفر بیشتری نیاز داشته باشند، در حالی که سبزیجات برگدار از محتوای نیتروژن بالاتری بهره می برند.

 

۳. کود NPK را به درستی انتخاب کنید

برای انتخاب نیازهای خود و شرایط خاک از کود نیتروژن، فسفر و پتاسیم با نسبت های مختلف استفاده کنید. محصولات مختلف و انواع خاک، نیازهای متفاوتی برای نسبت عناصر غذایی  دارند. به عنوان مثال، برای محصولاتی سیب زمینی و تنباکو، باید یک نوع کود با پتاسیم بالا را انتخاب کرد. برای محصولات نیتروژن دوست مانند برنج و ذرت باید کود نیتروژن بالا انتخاب شود. علاوه بر این، برای مناطقی که خاک فقیر است یا فاقد عنصر غذایی خاص است، باید کود مرکب مربوطه را برای اصلاح انتخاب کنید.

 

طرز استفاده از کود کامل

در هنگام استفاده از کود ترکیبی نیتروژن، فسفر و پتاسیم، مقدار کود باید با توجه به شرایط محصول و خاک تعیین شود. استفاده بسیار کم نمی تواند نیازهای غذایی محصولات را برآورده کند و استفاده زیاد ممکن است باعث تغذیه بیش از حد و حتی مسمومیت محصولات شود.

1- کاربرد متعادل

نیتروژن، فسفر و پتاسیم برای رشد محصولات ضروری هستند. بنابراین، هنگام استفاده از کود مرکب، کاربرد متعادل لازم است تا اطمینان حاصل شود که محصول تغذیه جامعی دریافت می کند.

2- پوشش عمیق خاک

هنگام استفاده از کود مرکب، کود باید عمیقاً در خاک ریخته شود و سپس بلافاصله پوشانده شود تا از هدر رفتن کود جلوگیری نمایید. به خصوص در فصل بارانی، این کار می تواند به طور موثر میزان مصرف کود را بهبود بخشد.

3- از اختلاط با مواد قلیایی خودداری کنید

کود مرکب عمدتاً اسیدی است و استفاده ترکیبی از مواد قلیایی مانند آهک، خاکستر گیاه و غیره ممکن است باعث واکنش خنثی  سازی و کاهش راندمان کود شود. کود کامل را می توانید را به شکل آبیاری یا محلول پاشی مورد استفاده قرار دهید. بهترین روش استفاده از این کود به نوع گیاهان شما بستگی دارد. بهترین روش استفاده از این کود محلول پاشی است زیرا مواد مغذی را به شکل بهتری جذب خواهد کرد.

 

کود کامل

 

بهترین زمان استفاده از کود کامل

بهترین زمان استفاده از کود کامل، برای گیاهان گلدار قبل از دوران گلدهی است. برای گیاهان فاقد گل می توانید در هر زمان از طول دوره رشد از این کودها استفاده نمایید.  فقط توجه داشته باشید که از کودهای کامل در دوره گلدهی استفاده نکنید. زیرا باعث از بین رفتن گل و تضعیف گیاهان شما خواهد شد.

 

اقدامات احتیاطی برای استفاده از کود کامل

۱. توجه به زمان کوددهی

به طور کلی تقاضا برای کود در طول رشد محصولات زراعی بیشترین است زیرا میزان کود باید در این دوره افزایش یابد. در عین حال باید ویژگی های مرحله ای رشد محصول نیز در نظر گرفته شود.

۲. توجه به نسبت کود

محصولات مختلف حساسیت های متفاوتی نسبت به کود دارند. به عنوان مثال سبزیجات برگدار و علفی نسبت به کود نیتروژن حساس هستند بنابراین در مصرف آن باید دقت ویژه ای داشت. علاوه بر این کودهای درختان میوه به ویژه در دوره گلدهی و باردهی به فسفر و پتاسیم حساس هستند و به فسفر و پتاسیم زیادی نیاز دارند.

۳. پرهیز از کود دهی بیش از حد

اگرچه کود نیتروژن، فسفر و پتاسیم برای رشد محصول ضروری است، کوددهی بیش از حد ممکن است منجر به شور شدن خاک، سخت شدن و مشکلات دیگر شود و در نتیجه رشد محصولات را تحت تأثیر قرار خواهد داد. به طور کلی فاصله مصرف مداوم کود نباید کمتر از سه ماه باشد.

۴. به ذخیره سازی توجه کنید

کود مرکب NPK باید در مکانی خشک و دارای تهویه برای جلوگیری از رطوبت و نور مستقیم خورشید نگهداری شود. در عین حال توجه داشته باشید که از موش و حشرات به دور باشد.

۵. توجه به ایمنی

برای استفاده از کود ترکیبی نیتروژن، فسفر و پتاسیم به ایمنی توجه کنید، از مصرف کود در محیط با دمای بالا و رطوبت بالا خودداری کنید. ضمناً در صورت وجود وضعیت غیرعادی پس از لقاح باید به موقع اقدامات لازم برای مقابله با آن انجام شود.

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *