ما همه میدانیم سیر گیاه مفیدی هست و جسته و گریخته از خواص سیر آگاه هستیم. اما بهتر است از نگاهی سطحی و عامیانه فراتر رفته و کمی بیشتر در رابطه با خواص سیر آگاهی کسب کنیم. من خودم اعتراف میکنم که تنها به بخشی از خواص سیر آگاهی داشتم تا اینکه تصمیم گرفتم عمیقتر و دقیقتر به بررسی این موضوع بپردازم.
مادربزرگ من همواره از فشار خون بالا رنج میبرد. مشکلی که در بسیاری از مردم ایران رایج است و به نظر میرسد راهکار خاصی نیز برای آن وجود نداشته باشد. در واقع داروهایی نیز کاپتوپریل، لوزارتان و والسارتان خوب هستند اما گاهی دیده میشود جواب نمیدهند و گاهی عوارضی دارند که بهتر است از مصرف آنها اجتناب شود.
به بیان دیگر همواره راهکارهایی که طبیعت در اختیار ما میگذارد بالاتر و برتر از هر راهکار دیگر است. من میدیدم که مادربزرگ با مصرف حبهی کوچکی سیر چنان فشار خون خود را کنترل کرده است که به نظر میرسد اصلا اون درگیر فشار خون بالا نباشد.
سیر چه ترکیباتی دارد؟
مهمترین ماده فعال سیر آلیسین (Allicin) است که هنگام خرد یا لهکردن سیر تولید میشود.
سایر ترکیبات مهم شامل:
-
ترکیبات سولفوردار (DAS, DADS)
-
فلاونوئیدها
-
سلنیوم
-
ویتامین C و B6
- فیبر
در واقع این ترکیبات اساسی هستند که منجر به ایجاد خواص سیر میشوند. البته حق دارید، من هم شاید ندانم که آلیسین یا ترکیبات فلاونوئید دقیقا چه هستند و به چه دردی میخورند و ما اینجا هستیم تا با هم بخوانیم و بدانیم.
یک حبه (حدود ۳ گرم) حاوی ۴.۵ کالری، ۰.۲ گرم پروتئین و ۱ گرم کربوهیدرات است.
خواص سیر چیست؟
برخی از خواص سیر به شرح زیر است:
- مبارزه با سرماخوردگی
- کاهش فشار خون
- کاهش سطح کلسترول
- جلوگیری از آلزایمر و زوال عق
- تقویت طول عمر
- افزایش عملکرد ورزش
- سم زدایی فلزات سنگین
۱. مبارزه با سرماخوردگی
حتما شاید دیدهاید که برخی از افراد در ابتدای فصل سرما سیر را به سفره خود اضافه میکنند و سعی میکنند از آن در غذاها و خوراکیهای روزمره خود استفاده بکنند.
تحقیقات نشان دادهاند که مصرف ۳ ماهه سیر یا عصاره سیر میتواند اثرات بسیار مثبتی را در مبارزه با سرماخوردگیهای رایج فصل سرد مانند سرماخوردگی معمولی، آنفولانزا یا کرونا داشته باشد. در واقع در جایگاه پیشگیری، افرادی که سیر را مصرف کردهاند یا دچار این بیماریهای نشدهاند و یا اگر هم شدهاند علائم و رنج کمتری را متحمل شدهاند.
شنیدهاید و شنیدهایم که برخی میگویند من در زمستان به راحتی مریض نمیشوم و کم پیش میآید که اصلا سرما بخورم. خب به نظر شما این از کجا میآید؟ آیا این افراد انرژی از دنیای دیگر را با خود به همراه دارند یا اینکه تغذیهای مناسب دارند و با استفاده نیروی طبیعت توانستهاند بیماری خود را درمان کنند.
همچنین مطالعات نشان میدهد مصرف سیر خوراکی در حین سرماخوردگی نیز میتواند مفید و موثر باشد. خواص ضد ویروسی سیر میتواند منجر به کاهش عوارض بیماری و جلوگیری از شدت آن شود.
۲. کاهش فشار خون
طبق آمار سازمان بهداشت جهانی WHO یکی از مهمترین دلایل مرگ و میر سکتههای قلبی و مشکلات قلبی عروقی میباشد و میدانیم که یکی از مهمترین بیماریهای زمینهای و مادر بسیاری از بیماریها فشار خون بالا میباشد. در واقع فشار خون بالا میتواند یکی از مهمترین دلایل بیماریهای قبلی و عروقی و بسیاری از بیماریها دیگر باشد.
مطالعات نشان میدهد که مصرف سیر میتواند به طور موثری منجر به کاهش فشار خون بالا و عوارض فشار خون بالا شود و همچنین در ادامه میتواند ۳۰ تا ۴۰ درصد از احتمال بروز بیماریهای قلبی عروقی جلوگیری کند.
در واقع سیر هم همان اثرات داروهای کاهنده فشار خون را دارد منتها با عوارض جانبی کمتر و اثرگذاری بیشتر.
همچنین یک بررسی در سال ۲۰۱۹ نشان داد که سیر میتواند تولید آنژیوتانسین ۲ را کاهش داده و همچنین منجر به شل شدن جداره رگها بشود. به بیان دیگر آنژیوتانسین ۲ مادهای است که منجر به افزایش فشار خون میشود و مصرف سیر میتواند تولید آن را کاهش دهد. یکی دیگر از خواص سیر این که است که منجر به شل شدن جداره رگ شده و منجر به کاهش فشار خون میشود.
۳. کاهش سطح کلسترول
یکی از خواص مهم سیر که تاثیر بسیار زیادی در سطح سلامتی ما دارد اثرگذاری سیر در کاهش سطوح کلسترول است. تحقیقات نشان میدهد مصرف ۲ ماه و بیشتر سیر میتواند سطح کلسترول کل و کلسترول بد یا همان LDL را تا حد قابل قبولی کاهش دهد.
حتما میدانید که کلسترول یکی از اصلیترین عوامل اثر گذار در بیماریهای قبلی و گرفتگی رگهای قبلی هست. ما بدون توجه به اثرات بد مواد غذایی مدام برخی مواد غذایی چرب را مصرف میکنیم و نمیدانیم که مصرف این مواد غذایی یعنی رسوب کلسترول در اطراف جداره رگها و گرفتگی رگها و در نهایت دور از جان همه ما سکتهی قبلی.
پس بهتر است سعی کنیم رژیم غذایی سالمی را برای خود داشته باشیم تا بتوانیم منجر به کاهش سطوح کلسترول و در نهایت کاهش درصد احتمال به ابتلای بیماریها شویم.
۴. جلوگیری از آلزایمر و زوال عقل
برای روشن شدن موضوع میخواهم یک عبارت ویژه را به شما بگویم (استرس اکسیداتیو). استرس اکسیداتیو یعنی تجمع رادیکالهای آزاد و تجمع این مواد منجر به آسیب های خاصی در بدن میشوند. در واقع رادیکال های آزاد منجر به بیماریهای بسیاری در بدن میشوند و یکی از مهمترین آنها آلزایمر است که حقیقتا برای انسان رنج آور است.
خب راه پیشگیری یا درمان آلزایمر چیست؟
مقابله با استرس اکسیداتیو به وسیله آنتی اکسیدانها.
سیر سرشار از آنتیاکسیدانهایی است که به نظر میرسد تاثیر بسیاری در کاهش و کنترل اثر رادیکالهای آزاد دارد. بهتر است افرادی که در معرض زوال عقل هستند سیر را در برنامه غذایی خود بگنجانند.
۵. افزایش طول عمر
طول عمر موضوعی است که نمیتوان به راحتی در مورد آن و نحوه افزایش آن اظهار نظر کرد، اما میتوان کاری کرد که زندگی سالمتر و بهتری داشته باشید.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ در چین نشان میدهد که افرادی که در هفته یک بار سیر مصرف میکنند زندگی سالمتر و نسبتا طولانیتر نسبت به افرادی دارند که در رژیم غذایی خود از سیر استفاده نمیکردند دارد.
البته که ما ایرانیها عمدتا باور داریم عمر دست خداست ولی خب میتوان همین عمر محدود را سالمتر بهتر زندگی کرد.
۶. تقویت عملکردهای کاری و ورزشی
یکی از مهمترین خواص سیر که از گذشتههای دور تا کنون مورد توجه بوده است تقویت عملکردهای ورزشی و عضلانی بوده است. مطالعات بر روی یک گروه از دوچرخه سواران استقامت که در مسافتهای طولانی مدت دوچرخه سواری میکردند نشان داده است که استفاده از سیر میتواند منجر به افزایش قدرت و استقامت در دوچرخه سواری شود.
۷. سم زدایی فلزات سنگین
اگر یادتان باشد در ابتدای این محتوا اشاره کردیم که سیر سرشار از ترکیبات گوگردی است و مطالعات علمی به ما نشان دادهاند که ترکیبات گوگردی در حذف فلزات سنگینی همچون سرب بسیار موثر هستند.
برای بررسی اثر مصرف سیر یک مطالعه عالی بالینی در یک کارخانه باطری سازی انجام شده است. کارکنان کارخانه باطری سازی به طور مداوم با فلزات سنگینی همچون سرب در ارتباط هستند و نتایج نشان داده است که مصرف سیر میتواند تا ۲۰ درصد سطح سرب را در بدن این افراد کاهش دهد و بسیاری از علائم مسمومیت با سرب را مانند سردرد فشار خون بالا را کاهش دهد.
البته که بسیار از ایرانیان ساکن شهرهای بزرگ ایران مانند تهران و کرج و اصفهان با سرب و دیگر فلزات سنگین و عوارض آنها آشنا هستند و میدانند که چه اثراتی را میتواند در بلند مدت و سطح سلامتی ما داشته باشد.
سخن آخر
در مقاله بالا به بررسی برخی از خواص سیر پرداختیم، اما همه میدانیم اینطور که نیست که شما یه حبه سیر مصرف کنید و انتظار داشته باشید که از فردا تمام مشکلات شما حل شود. مهمترین مسئله این است که بتوانید یک سبک زندگی سالم داشته باشید که در اثر آن زندگی بهتری داشته باشید و سالمتر باشید.
سبک زندگی سالم این نیست که مدام برگر بخوریم و بنشینیم پای سوشال مدیا و انتظار داشته باشیم همه چیز خوب پیش برود. باید از طبیعت الهام بگیریم و از مواد غذایی در رژیم غذایی استفاده کنیم که منجر به بهود وضع سلامتی ما شود.